LẬP TRÌNH ARDUINO
Từ câu lệnh đến dự án
Trang học tương tác dành cho học sinh THCS, được xây dựng lại theo tinh thần của tài liệu “Cours complet pour apprendre à programmer un Arduino”, đồng thời bổ sung ví dụ thực hành phù hợp chương trình Arduino tại ThinkCode.
Ngôn ngữ lập trình Arduino
Arduino sử dụng cú pháp dựa trên C/C++Arduino được lập trình bằng môi trường Arduino IDE. Khi viết chương trình, chúng ta tạo ra các câu lệnh để vi điều khiển thực hiện tuần tự. Các câu lệnh được biên dịch thành chương trình mà bo mạch có thể chạy.
Ví dụ đầu tiên
void setup() {
pinMode(13, OUTPUT);
}
void loop() {
digitalWrite(13, HIGH);
delay(500);
digitalWrite(13, LOW);
delay(500);
}
Cấu trúc chương trình
Ba phần quan trọngMột chương trình Arduino thường được tổ chức thành phần khai báo, hàm setup() và hàm loop().
| Thành phần | Vai trò | Ví dụ |
|---|---|---|
| Khai báo | Đặt tên chân, biến, hằng số | int led = 13; |
| setup() | Chạy một lần khi khởi động/reset | pinMode() |
| loop() | Lặp đi lặp lại liên tục | đọc cảm biến, điều khiển LED |
const int LED = 13;
void setup() {
pinMode(LED, OUTPUT);
}
void loop() {
digitalWrite(LED, HIGH);
delay(1000);
digitalWrite(LED, LOW);
delay(1000);
}
Chú thích và màu cú pháp
Viết code dễ đọcTrong Arduino IDE, màu sắc giúp phân biệt từ khóa, hằng số và chú thích. Quan trọng nhất là hiểu ý nghĩa của từng thành phần, không phụ thuộc vào màu.
| Loại | Cách viết | Tác dụng |
|---|---|---|
| Chú thích 1 dòng | // ... | Ghi chú, không thực thi |
| Chú thích nhiều dòng | /* ... */ | Ghi chú dài |
| Từ khóa | if, for, void | Cấu trúc ngôn ngữ |
// Đây là chú thích một dòng
/*
Đây là chú thích
nhiều dòng
*/
int led = 13;
Dấu câu và khối lệnh
Những ký hiệu không được quên- ; kết thúc một câu lệnh.
- { } xác định phạm vi của một khối lệnh.
- ( ) chứa tham số hoặc điều kiện.
- [ ] thường dùng với mảng.
if (value > 500) {
digitalWrite(13, HIGH);
}
;, thiếu dấu }, hoặc mở ( nhưng quên đóng ).Biến và kiểu dữ liệu
“Chiếc hộp” lưu dữ liệuBiến là vùng nhớ có tên dùng để lưu dữ liệu. Kiểu dữ liệu cho Arduino biết dữ liệu đó thuộc loại nào.
| Kiểu | Dùng cho | Ví dụ |
|---|---|---|
int | Số nguyên | int value = 500; |
float | Số thực | float temp = 27.5; |
bool | Đúng/Sai | bool alarm = true; |
String | Chuỗi văn bản | String name = "TICO"; |
int value = 45;
float voltage = 5.0;
bool ledOn = true;
String student = "ThinkCode";
camBien, nhietDo, led, nguong sẽ dễ hiểu hơn x, y, a.Các hàm Arduino cơ bản
Những “công cụ” sử dụng thường xuyên| Hàm | Ý nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
pinMode() | Cấu hình chân vào/ra | pinMode(13, OUTPUT); |
digitalWrite() | Xuất HIGH/LOW | digitalWrite(13,HIGH); |
digitalRead() | Đọc chân số | digitalRead(2); |
analogRead() | Đọc tín hiệu analog | analogRead(A0); |
analogWrite() | Xuất PWM | analogWrite(9,128); |
delay() | Tạm dừng theo mili-giây | delay(1000); |
Serial.println() | Hiển thị dữ liệu Serial Monitor | Serial.println(value); |
Tạo hàm riêng
Chia chương trình thành các nhiệm vụ nhỏHàm giúp gom nhiều câu lệnh thành một khối có tên. Khi cần, chỉ cần gọi tên hàm.
const int LED = 13;
void setup() {
pinMode(LED, OUTPUT);
}
void loop() {
blinkLED();
delay(1000);
}
void blinkLED() {
digitalWrite(LED, HIGH);
delay(300);
digitalWrite(LED, LOW);
delay(300);
}
Hàm có tham số
void blinkLED(int pin, int time) {
digitalWrite(pin, HIGH);
delay(time);
digitalWrite(pin, LOW);
delay(time);
}
// Gọi hàm
blinkLED(13, 200);
Điều kiện if / else
Cho Arduino biết “nếu… thì…”int value = analogRead(A0);
if (value > 500) {
digitalWrite(13, HIGH);
} else {
digitalWrite(13, LOW);
}
| Toán tử | Ý nghĩa |
|---|---|
>, < | Lớn hơn, nhỏ hơn |
>=, <= | Lớn/nhỏ hơn hoặc bằng |
== | So sánh bằng |
!= | Khác |
&&, || | VÀ, HOẶC |
Vòng lặp while
Lặp khi điều kiện còn đúngwhile (value > 250) {
digitalWrite(13, HIGH);
value = analogRead(A0);
}
digitalWrite(13, LOW);
while, cần có khả năng làm điều kiện thay đổi. Nếu điều kiện luôn đúng, chương trình có thể bị kẹt trong vòng lặp.Vòng lặp for
Lặp một số lần xác địnhfor (int i = 0; i < 5; i++) {
digitalWrite(13, HIGH);
delay(200);
digitalWrite(13, LOW);
delay(200);
}
Cấu trúc: for (khởi_tạo; điều_kiện; cập_nhật).
switch / case
Lựa chọn một trong nhiều trường hợpint mode = 2;
switch (mode) {
case 1:
digitalWrite(3, HIGH);
break;
case 2:
digitalWrite(4, HIGH);
break;
case 3:
digitalWrite(5, HIGH);
break;
default:
digitalWrite(3, LOW);
digitalWrite(4, LOW);
digitalWrite(5, LOW);
break;
}
break giúp kết thúc trường hợp hiện tại. default xử lý khi không có case phù hợp.Đọc cảm biến analog
Biến dữ liệu thế giới thật thành giá trị sốVới Arduino Uno, analogRead() thường trả về giá trị từ 0 đến 1023. Có thể dùng A0, A1... làm đầu vào analog.
const int SENSOR = A1;
const int LED = 13;
void setup() {
pinMode(LED, OUTPUT);
Serial.begin(9600);
}
void loop() {
int value = analogRead(SENSOR);
Serial.print("Gia tri cam bien: ");
Serial.println(value);
if (value > 500) {
digitalWrite(LED, HIGH);
} else {
digitalWrite(LED, LOW);
}
delay(200);
}
Dự án tổng hợp: Đèn cảnh báo theo cảm biến
Đọc → xử lý → điều khiểnBài toán: Khi giá trị cảm biến A1 vượt ngưỡng 600, LED nhấp nháy. Tốc độ nhấp nháy thay đổi theo giá trị cảm biến.
const int SENSOR = A1;
const int LED = 13;
const int THRESHOLD = 600;
int value = 0;
void setup() {
pinMode(LED, OUTPUT);
Serial.begin(9600);
}
void loop() {
value = analogRead(SENSOR);
Serial.print("Sensor = ");
Serial.println(value);
if (value > THRESHOLD) {
blinkLED(value);
} else {
digitalWrite(LED, LOW);
}
}
void blinkLED(int speedValue) {
int t = map(speedValue, THRESHOLD, 1023, 500, 80);
digitalWrite(LED, HIGH);
delay(t);
digitalWrite(LED, LOW);
delay(t);
}
| Kiến thức đã dùng | Trong dự án |
|---|---|
| Biến | SENSOR, LED, value |
| setup() | Cấu hình LED và Serial |
| loop() | Đọc cảm biến liên tục |
| analogRead() | Đọc A1 |
| if / else | So sánh với ngưỡng |
| Hàm | blinkLED() |
| map() | Đổi khoảng giá trị để điều chỉnh tốc độ |
Kiểm tra nhanh
Kiểm tra kiến thức sau bài họcA. loop() B. setup() C. start() D. run()
A. 0–100 B. 0–255 C. 0–1023 D. 1–1024
A. : B. ; C. # D. ,
A. digitalRead(13) B. analogRead(13) C. digitalWrite(13,HIGH) D. pinMode(13,HIGH)
A. for B. if C. switch D. setup
A. float B. int C. bool D. String
Tài liệu tham khảo
Nguồn kiến thức nềnNội dung trang ThinkCode này được biên soạn lại theo hướng giáo dục, dựa trên các chủ đề của tài liệu Arduino được thầy cung cấp: ngôn ngữ lập trình, cấu trúc chương trình, chú thích, dấu câu, biến, hàm, cấu trúc điều khiển và ví dụ cảm biến. Nguồn gốc cũng cung cấp liên kết đến Arduino Reference để tra cứu sâu hơn.
📖 Cours complet Arduino – Developpez.com